Biuletyn nr 14 /2010  - w formacie .pdf

Biuletyn nr 13 /2009  - w formacie .pdf

Biuletyn nr 12 /2008 - w formacie .pdf

W dniu 26 stycznia 2010 r. zmarł Profesor Juliusz Bardach, uczony światowej sławy, nestor polskich historyków prawa. Urodzony 3 listopada 1915 r. w Odessie, lata młodzieńcze spędził we Włodzimierzu Wołyńskim i w Wilnie. Pracę naukową rozpoczął w trakcie studiów na Wydziale Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Stefana Batorego, pod kierunkiem prof. Stefana Ehrenkreutza. Jeszcze jako student III roku zabrał głos w dyskusji na VI Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich w Wilnie, a zanim katastrofa wojenna pokrzyżowała Jego plany naukowe, zdążył opublikować (w 1938 r.) pionierską rozprawę Adopcja w prawie litewskim, na podstawie której uzyskał w 1948 r. doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim (promotorem był prof. Adam Vetulani). Od 1950 r. związał się z Uniwersytetem Warszawskim, w latach 1954–1968 był dyrektorem Instytutu Historii Państwa i Prawa UW. Dorobek naukowy Profesora, imponujący rozległością tematyczną i chronologiczną, obejmuje ok. 600 publikacji. Do najbardziej znanych wśród nich należy fundamentalna, 5-tomowa synteza Historia państwa i prawa Polski, której był współautorem i głównym redaktorem. Współuczestniczył także w opracowaniu wielotomowej Historii Polski, wydanej przez Instytut Historii PAN. Profesora pociągały wielkie zagadnienia historyczno-prawne, jak sposób tworzenia prawa, jego recepcja i funkcjonowanie w praktyce, postawy wobec niego, problematyka myśli prawniczej (z uwzględnieniem m.in. dziejów prawa jako nauki i jego nauczania). Wszystkie te zagadnienia znalazły szerokie uwzględnienie w poszczególnych kierunkach badań J. Bardacha. Wśród nich jednym z głównych była historia dawnego parlamentaryzmu polskiego. Zajmowała Profesora zwłaszcza geneza sejmu, ale zagłębiał się także w późniejsze jego dzieje. Baczną uwagę zwrócił m.in. na regulację prawno-państwowego stosunku Korony i W. Ks. Litewskiego przez „Zaręczenie Wzajemne Obojga Narodów”, przyjęte przez Sejm Wielki 20 października 1791 r. Odnośne badania J. Bardacha wiązały się w niemałej mierze z Jego zainteresowaniem kwestiami federalizmu i państwa federalnego, a w tym kontekście głownie dziejami Unii polsko-litewskiej. Badał losy tego związku dwóch państw na rożnych jego etapach, poczynając od najwcześniejszego. W ogłoszonej w 1969 r. rozprawie Krewo i Lublin w nowatorski sposób objaśnił założenia aktu krewskiego na gruncie upowszechnionych na Litwie w XIV w. pojęć o państwie, jako patrimonium dynastii z panującym na czele. W twórczości Profesora dzieje Litwy, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień prawno-ustrojowych i narodowościowych, stanowiły jeden z najważniejszych nurtów. Zainteresowanie nimi wyniósł jeszcze z czasów studenckich, kiedy to, jak wspominał po latach, na seminarium prof. Ehrenkreutza dawne prawo litewskie urzekło Go swą oryginalnością, harmonizującą ze specyfiką W. Ks. Litewskiego. Fascynowała Go panująca w Wielkim Księstwie tolerancja religijna i narodowościowa. Prowadził rozległe i dogłębne badania nad Statutami Litewskimi, prawem zwyczajowym w W. Ks. Litewskim, ustrojem tamtejszych miast na prawie magdeburskim, oraz wielu innymi zagadnieniami z zakresu historii prawa. Odrębnie wspomnieć trzeba badania J. Bardacha nad stosunkami religijnymi i narodowościowymi na ziemiach Litwy i Białorusi, zarówno w dawniejszych stuleciach (XIV–XVIII), jak też — w większym jeszcze stopniu — w wiekach XIX–XX. Zajmował się w nich m.in. zagadnieniami świadomości narodowej i procesów narodowo twórczych. W swej twórczości naukowej łączył harmonijnie dwie umiłowane dziedziny — prawoznawstwo i historię, każdą z nich wzbogacając swym talentem i trudem. Profesor był członkiem wielu krajowych, zagranicznych i międzynarodowych instytucji, organizacji i stowarzyszeń naukowych, w tym Polskiej Akademii Nauk (członek rzeczywisty od 1989 r.), Polskiego Towarzystwa Historycznego (I wiceprezes w latach 1960–1967), Accademia Nazionalle dei Linzei, Accademia Mediterranea delle Scienze, Association Internationale d’Histoire de Droit et des Institutions. Profesor byłteżczłnkiem Polskiego Towarzystwa Badań nad Wiekiem XVIII niemal od początku jego istnienia. Doktoratami honorowymi uczcił Jego zasłgi Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Łódzki i Uniwersytet Wileński. Wypromował wielu magistrów i doktórów, znacznie jeszcze większej liczbie badaczy —z Polski, Litwy, Białorusi i innych krajów —dopomógł okazanym im zainteresowaniem, życzliwą radą pomocą w potrzebie. Ze śmiercią Profesora Juliusza Bardacha środowisko historyczne straciło jednego z najwybitniejszych przedstawicieli współczesnej polskiej humanistyki.

Pochodząca z rodziny o tradycjach ziemiańskich, Teresa Zielińska po zdaniu matury w Liceum Ogólnokształcącym Sióstr Niepokalanek w Szymanowie w 1948 r., rozpoczęła studia w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Skończyła je w 1952 r., napisawszy pod kierunkiem prof. Mariana Małowista pracę magisterską pt. Krakowskie rzemiosła wyrabiające przedmioty metalowe w okresie od XIV do XVI w. Jeszcze jako studentka rozpoczęła pracę w Archiwum Głównym Akt Dawnych, gdzie od początku zajmowała się archiwaliami ziemiańskimi, w powojennej nomenklaturze — podworskimi. Archiwalnym trudom Teresy Zielińskiej zawdzięczamy w dużym stopniu wypracowanie metod porządkowania tych zespołów oraz obecny kształt wielu z nich — m.in. Archiwum Zamoyskich, wielu części Archiwum Radziwiłłow, Archiwum Ostrowskich z Ujazdu, Zbioru Czołnowskiego, a także Archiwum Roskiego, którego porządkowanie przerwała Jej śmierć. Równolegle z pracą nad przygotowywaniem zbiorów do udostępniania, Teresa Zielińska publikowała teksty archiwoznawcze, które stanowią dla badaczy wciąż aktualne informatory o materiałach, tworzących podstawy naszej wiedzy o przeszłości. Od lat siedemdziesiątych podjęła pani Teresa, jak ją współpracownicy i znajomi nazywali, drugi nurt badań — studia nad materialnymi podstawami działań polskich elit w epoce nowożytnej, a także innymi przejawami ich publicznej aktywności. Napisany pod kierunkiem prof. Janiny Leskiewiczowej, obroniony w 1975, a wydany w 1977 r. doktorat — Magnateria polska epoki saskiej. Funkcje urzędów i królewszczyzn w procesie przeobrażeń warstwy społecznej wskazał — obok ustaleń merytorycznych — nowe możliwości badawcze (oparty został na „Sigillatach”), z których korzystali następni historycy dla wieku XVII. Od 1981 r. Teresa Zielińska pracował nad nad tym tematem; zaowocował on w 1987 r. książką — Szlacheccy właściciele nieruchomości w miastach XVIII stulecia; stała się ona (jeszcze przed opublikowaniem) podstawą procesu habilitacyjnego; tytuł dr. hab. Rada Naukowa Instytutu Historii PAN przyznała Teresie Zielińskiej 7 lutego 1985 r. Trzecia wielka praca — Poczet polskich rodów arystokratycznych (1997), stanowiła zwieńczenie zarówno badawczych, jak archiwalnych trudów Teresy Zielińskiej, przynosząc jej także tytuł profesorski (nadany 18 marca 1999 r.). Panią Teresę cechowała ujmująca kultura, skupiająca w sobie najlepsze ziemiańskie tradycje, a obok niej wielka życzliwość i prawość. Niewyobrażalne było, by mogła komuś uczynić krzywdę. Wszystkie te cechy — obok działalności zawodowej — składały się na jej wysoki autorytet zarówno w świecie archiwistów, jak historyków - badaczy. Dobrze, że mogliśmy z nią współpracować przez wiele lat.

W dniu 10 listopada 2009 r. w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, o godz. 10.00, w drugim terminie (po braku kworum w pierwszym terminie) odbyło się zebranie Członków Polskiego Towarzystwa Badań nad Wiekiem Osiemnastym, w którym wzięło udział 29 osób. Zebranie otworzyła i objęła przewodniczenie Prezes Towarzystwa, Teresa Kostkiewiczowa. Pierwszym punktem zebrania był wykład okolicznościowy na temat „polska rewolucja a Kościół katolicki 1788–1792. Wnioski”, który wygłosił dr Richard Butterwick. Po zakończeniu wykładu odbył się dyskusja nad jego tezami, w której udział wzięli Teresa Kostkiewiczowa, Marek Dębowski, Wojciech Kriegseisen oraz Igor Krywoszeja. Po zakończeniu części naukowej zebrania Przewodniczący poprosił o zgłaszanie propozycji zmian w przewidzianym porządku obrad oraz uwag do protokoł z poprzedniego Walnego Zebrania Członków. Z powodu braku propozycji i uwag przystąpiono do realizacji kolejnego punktu. Przewodnicząca poprosiła Sekretarza Generalnego Towarzystwa, Michała Zwierzykowskiego o przedstawienie sprawozdania Zarządu za miniony rok sprawozdawczy działalności Towarzystwa. W okresie sprawozdawczym Zarząd Towarzystwa zebrał się czterokrotnie, w dniach: 17 grudnia 2008, 24 lutego, 25 czerwca i 7 października 2009 r. Podczas pierwszego zebrania Zarząd wybrany przez Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze w dniu 21 listopada 2008 r. ukonstytuował się w następującym składzie:

Teresa Kostkiewiczowa — Prezes,

Anna Grześkowiak-Krwawicz i Marek Dębowski Wiceprezesi,

Michał Zwierzykowski — Sekretarz Generalny,

Piotr Ugniewski — Skarbnik,

Izabella Zatorska i Jerzy Dygdała — Członkowie Zarządu.

Zarząd podjął czynności zmierzające do zarejestrowania nowego składu oraz zmian w Statucie Towarzystwa, uchwalonych 21 listopada 2008 r. W wyniku żądania wystosowanego przez organ nadzorujący działalność Towarzystwa, powstała konieczność wprowadzenia dodatkowych zmian w Statucie. W związku z tym Zarząd zwołał Nadzwyczajne Walne Zebranie Członków dla uchwalenia zmian statutowych. Odbyło się w dniu 12 marca 2009 r. i przyjęło zmiany wnioskowane przez Zarząd (aktualny tekst Statutu znajduje się na stronie internetowej Towarzystwa www.wiekosiemnasty.pl). Dzięki tym działaniom w dniu 18 marca 2009 r. Sąd Rejonowy dla M. St. Warszawy dokonał rejestracji zmian statutowych oraz zmian w Zarządzie. Rozpoczęte zostały wstępne przygotowania do organizacji II Kongresu Badaczy Osiemnastego Wieku, pod hasłem „Wiek XVIII — uniwersalizm myśli, różnorodność dróg”, który ma odbyć się w Krakowie, 19–2 paźziernika 2011 r. Do Komitetu Organizacyjnego wyznaczono Annę Grześowiak- Krwawicz, Marka Dęowskiego, Michał Zwierzykowskiego oraz Grzegorza Zająca. Przystąpiono również do powołania Komitetu Honorowego Kongresu. Ukazał się kolejny, 13 numer Biuletynu. W dniu sporządzenia sprawozdania Towarzystwo liczył 185 członków oraz 2 członków honorowych. 25 czerwca 2009 r. Zarząd przyjął 7 nowych członków. Po zakończeniu poprzedniego Walnego Zebrania zmarł dwoje Człnkow: Prof. Ewa Rzadkowska —Człnek Honorowy Towarzystwa oraz Prof. Ryszard Wołszyńki. Podjęto dziania w sprawie zebrania zaległych składek członkowskich —rozesłane prośby o wpłtę zaległości przyniósł pewne efekty w postaci kilkudziesięciu składek. Jako kolejny głos zabrał Skarbnik Towarzystwa, Piotr Ugniewski, który przedstawił krotką informację na temat stanu finansów. Po zakończeniu części sprawozdawczej Przewodnicząca zaproponowała głosowanie nad przyjęciem sprawozdań w końcowej części zebrania, na co zgromadzeni wyrazili jednomyślną zgodę. Następnie udzielono głosu Wiceprezes Towarzystwa, Annie Grześkowiak-Krwawicz, która przedstawiła sprawozdanie z działalności struktur międzynarodowych Towarzystwa Badań nad Wiekiem Osiemnastym (zob. niżej). Sprawozdanie przedstawił również Jerzy Dygdała, Przewodniczący Komisji Wydawniczej, informując o działalności wydawniczej Towarzystwa i planowanych kolejnych tomach w serii „Biblioteka Badań nad Wiekiem XVIII”. Swoje wystąpienie zakończył postulatem o zgłaszanie przez Członków propozycji nowych publikacji. Jako kolejna głos zabrał Teresa Kostkiewiczowa, która poinformował zebranych o postępach w sprawie wydania materiałów z I Kongresu Towarzystwa, który odbył się we Wrocławiu w 2006 r. —zgromadzone teksty referatów został przekazane w wersji elektronicznej do Wydawnictwa Neriton i obejmują w sumie dwa tomy. Wiceprezes Marek Dębowski, poproszony przez Przewodniczącą Zebrania, udzielił informacji na temat postępów prac nad przygotowaniem II Kongresu Badaczy Wieku Osiemnastego, który ma odbyć się w Krakowie, w dniach 19–2 października 2011 r. Do dnia Zebrania podjęto wstępne decyzje o ograniczeniu liczby referatów do 60, podzielonych na 3– bloki tematyczne. Zorganizowano również Komitety Organizacyjny i Honorowy Kongresu. Wysokość opłaty wpisowej ustalono na 150 zł oraz 70 dla doktorantów i studentów. Prof. Dębowski poinformował również o adresie mailowym Kongresu (wiekosiemnasty.kongres@wp.pl), na który można nadsyłać wszystkie uwagi i propozycje odnośnie do organizacji oraz tematyki referatow. Z sali padły nastęujące pytania w sprawie krakowskiego kongresu: Zofia Zielińska zapytał o ewentualne wprowadzenie obowiązku nadsyłania gotowych tekstów jeszcze przed Kongresem, a wygłaszanie jedynie streszczeń co dałby możliwość zgłoszenia większej liczby referentów i szybszego wydania materiałów. Marek Dęowski odpowiedział że bardziej prawdopodobna i realna może być prośba do referentów o nadesłanie głównych tez referatów. W tej sprawie Anna Grześowiak-Krwawicz wyraził wątpliwość co do realności zebrania streszczeń wszystkich referatów, a co za tym idzie, o sens tego przedsięwzięcia. Jerzy Kowecki zadał pytanie o liczbę referatów przewidzianych w ramach jednej sesji —po otrzymaniu odpowiedzi w tej sprawie wskazał ż liczba 6 referatów uniemożliwi  przeprowadzenie rzeczowej dyskusji, która powinna mieć pierwszoplanowe znaczenie. Przychylił się jednocześnie do propozycji Zofii Zielińskiej. Jako kolejny głos zabrał Kazimierz Puchowski, który wskazał, że kwota wpisowego może okazać się zbyt mała, jak na realia odległego, 2011 roku. Marian Drozdowski zapytał z kolei o dostępność bazy noclegowej w Krakowie w planowanym terminie Kongresu. W dalszej części dyskusji Przewodnicząca Zebrania poinformowała o planowanym na 21 kwietnia 2010 r. spotkaniu rocznicowym ku czci śp. Prof. Ewy Rzadkowskiej, poświęconego perspektywom badań romanistycznych i polonistycznych, jednocześnie poprosiła o rozpropagowaniu informacji o tym spotkaniu i zachęcenie do udziału doktorantów i studentów. Anna Grześkowiak-Krwawicz zapytała o możliwość organizacji corocznych spotkań naukowych dla doktorantów — propozycja ta spotkała się z aprobatą zebranych. Michał Zwierzykowski poinformował o złożonej Towarzystwu propozycji objęcia patronatu naukowego nad organizacją Konkursu Wiedzy o Sejmie Wielkim dla uczniów szkół ponad gimnazjalnych. W dyskusji głos zabrali Zofia Zielińska, która brała udział we wcześniejszej edycji tego konkursu, oraz Kazimierz Puchowski. W konkluzji zebrani uznali, że przed podjęciem decyzji należy uzyskać bliższe informacje od organizatorów na temat charakteru imprezy, upoważniając jednocześnie Zarząd do udzielenia ewentualnego poparcia. Po podsumowaniu Zebrania Przewodnicząca Teresa Kostkiewiczowa poddała pod głosowanie przedstawione sprawozdania Zarządu, które zostały przyjęte jednogłośnie. Po tym głosowaniu Przewodnicząca podziękowała obecnym i zamknęła obrady.

Gospodarzem spotkania było Austriackie Towarzystwo Badań nad Wiekiem Osiemnastym. Jednym z ważnych tematów obrad była kwestia strony internetowej Towarzystwa. Po kilku latach raczej bezowocnej, a kosztownej współpracy z Voltaire Foundation, w roku 2009 podjęto decyzję o rezygnacji z usług Fundacji, przynajmniej w tym zakresie. Voltaire Foundation w dalszym ciągu będzie służyć pomocą w obsłudze administracyjno-finansowej działań Towarzystwa (nieodpłatnie), natomiast kwestie związane z obsługą strony internetowej ISECS zostały przeniesione do Kanady, instytucjonalnie wszelkie działania elektroniczne związano z Universite des Trois Rivieres. Personalnie o sprawne funkcjonowanie strony troszczy się Pascal Bastien, powołany na stanowisko zastępcy sekretarza. Stan finansów Towarzystwa jest w dalszym ciągu całkiem dobry. Zasoby wynoszą ok. 57 tys. funtów brytyjskich. Największe wydatki w poprzednim roku to koszty instalacji nowego systemu elektronicznego (3750 funtów), seminarium młodszych badaczy w Lizbonie (2800), oraz koszty administracyjne (2000 funtów). Sporo uwagi poświęcono Kongresowi Badaczy Osiemnastego Wieku, planowanemu od 25 do 29 lipca 2011 w Grazu. Ostatecznie zdecydowano, iż odbywać się on będzie pod hasłem: Le temps au  siecle des Lumieres: penser le present, imaginer l’avenir / Time in the Age of  Enlightenment: Situating the Present Imagining the Future. Kongres ma jednak mieć także drugi, ważny dla nas temat: L’Europe centrale et orientale au temps des Lumieres / Central and Eastern Europe in the Age of Enlightenment. W tej chwili otwarta już jest strona internetowa Kongresu http://www.18thcenturycongress-graz2011.at/ i organizatorzy oczekują na propozycje tematow sekcji i paneli. Wpisowe wynosić ma 170 euro, koszty zakwaterowania nie były jeszcze znane. Przewidziano stypendia dla młodych badaczy. Kolejny zjazd ma być zorganizowany w Rotterdamie w roku 2015, wspolnie przez Towarzystwo Belgijskie i Holenderskie. Wstępnie zaproponowano temat Commerce et change au XVIIIe siecle.  Seminarium młodszych badaczy wieku osiemnastego (Junior scholar’s seminar) odbył sięw Lizbonie, nie uczestniczyli w nim badacze z Polski, być może z powodu dość egzotycznego tematu Europe  and the Colonial World. Następne tego typu spotkanie ma się odbyć we wrześniu 2010 w Belfaście, pod hasłem Intermedia culturel au XVIIIe siecle.

Spotkaniu Komitetu Wykonawczego towarzyszyła konferencja:

Scholars’ careers in the time of enlightenment / Carrieres des savants au temps des Lumieres.

— Rodzina w literaturze stanisławowskiej. Motywy — konwencje — poglądy,

— O teatrze zawodowym w osiemnastowiecznym Gdańsku — wokół gdańskiego

afisza, Gdańsk 2009, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego,

ss. 390 + CD (Aneks 2: Katalog gdańskich afiszów teatralnych z lat

1733–1800, ss. 599).

— Sondaż czy prowokacja? Sprawa Lehmanna z 1721 r., czyli o rzekomych

planach rozbiorowych Augusta II, Warszawa 2009, Wydawnictwo

— Magia i astrologia w literaturze polskiego oświecenia, Toruń 2009, Wydawnictwo

— Stanisław Kostka Potocki (1755–1821). Twórczość architekta amatora

przedstawiciela neoklasycyzmu i nurtu „picturesque”, Warszawa 2009,

— Portret szlachty czasów stanisławowskich, epoki kryzysu, odrodzenia

i upadku Rzeczypospolitej w pamiętnikach polskich, Katowice 2009,

— Oświeceniowe tutti frutti. Maskarady — konwersacja — literatura, Katowice

— From Queen Anne to Queen Victoria. Readings in 18th and 19th century. British literature and culture dedicated to Professor Irena Dobrzycka (1909–2007), red. G. Bystydzieńska, E. Harris, Warszawa 2009, Uniwersytet Warszawski, Ośrodek Studiów Brytyjskich, ss. 472.

— Między przeszłością a współczesnymi mediami. Z problemów historii, kultury i edukacji, red. P. Kąkol, A. Reglińska-Jemioł, Gdańsk 2009, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, ss. 173.

— Citizenship and Identity in a Multi-National Commonwealth. Poland–Lithuania in Context. 1550–1750, ed. K. Friedrich, B.M. Pendzich, Leiden 2009, Brill, ss. 312; Studies in Central European Histories

— Polish Studies on Baroque Music, red. S. Paczkowski i A. Ryszka-Komarnicka, Institute of Musicology — University of Warsaw, Musicology Section of the Polish Composers’ Union, Warsaw 2009.

—Le rayonnement francais en Europe centrale du XVIIe siecle a nos jours, red. M. Figeac, O. Chaline, J. Dumanowski, Bordeaux 2009, ss. 560.

— Religia i polityka. Kwestie wyznaniowe i konflikty polityczne w Europie w XVIII wieku. W 300. rocznicę konwencji w Altranstadt, red. L. Harc, G. Wąs, Wrocław 2009, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, ss. 500; Acta Universitatis Wratislaviensis. Historia, t. 178.

— Staropolski ogląd świata. Rzeczpospolita między okcydentalizmem a orientalizacją, t. 1: Przestrzeń kontaktów, red. F. Wolański, R. Kołodziej, Toruń 2009, ss. 396.

— Staropolski ogląd świata. Rzeczpospolita między okcydentalizmem a orientalizacją, t. 2: Przestrzeń wyobrażeń, red. F. Wolański, R. Kołodziej, Toruń 2009, ss. 399.

—enis Diderot, Pisma estetycznoteatralne, przekłady M. Dębowski, J. Kott, E. Rzadkowska, A. Siemek, wstęp i opracowanie tekstu M. Dębowski, Gdańsk 2008 (druk 2009).

— Lenkijos–Lietuvos valstybės padalijimų dokumentai. 1 dalis. Sankt Peterburgo konvencijos, sudarė Ramunė Šmigelskytė-Stukienė (Serija: Lietuvos užsienio politikos dokumentai. XIII–XVIII a., ISSN 1822– 5314), Vilnius: Versus aureus 2008, ss. 400 [Summary: Collection of documents „Documents on the Partitions of the Polish-Lithuanian Commonwealth”. Part 1: St. Petersburg Conventions, Compiled by R. Šmigelskytė-Stukienė, p. 347–357].

— Lustracja województw Prus Królewskich, t. II: Województwo chełmińskie, cz. 2: Ziemia Chełmińska, Toruń 2009, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, ss. 203; Fontes TNT nr 101.

— Z dziejów kultury czasów nowożytnych. Wybór tekstów źródłowych, red. M.E. Kowalczyk, Toruń 2009.

—A.S. Naruszewicz, Poezje zebrane, t. II, wyd. B. Wolska, Warszawa 2009, Wydawnictwo IBL PAN, ss. 369; seria „Biblioteka Pisarzy Polskiego Oświecenia”, t. 9.

—Jan Potocki, Manuscrit trobat a Saragossa (version de 1810), ed. de F. Rosset i D. Triaire, presentation de M. Fumaroli, traduction en catalan d’A. Casassas, Barcelone 2009, Quaderns Crema, ss. 767.

—Jan Potocki, Manuscrito encontrado en Saragossa (version de 1810), ed. de F. Rosset i D. Triaire, presentation de M. Fumaroli, traduction en espagnol de J.M. Monreal, Barcelone 2009, Quaderns Crema, ss. 795.

—Jan Jakub Rousseau, Projekt konstytucji dla Korsyki, przekład, wstęp i opracowanie M. Blaszke, Warszawa 2009, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, ss. 134.

—Maksymilian Wiklinski, Voyages/Podroże, z francuskiego przełożyła, wstępem i przypisami opatrzyła I. Zatorska, LEKSEM, Łask k. Pruszkowa 2008 [druk 2009].

— Wstęp, [w:] J. J. Rousseau, Projekt konstytucji dla Korsyki, przekład,

— La Mettrie — traktat o zawrocie głowy, „Zamojskie Studia i Materiały”,

—Polska w oczach Anglika. Pobyt na dworze Stanisława Kostki Zamoyskiego

George’a Burnetta, w latach 1804–805, „Zamojskie Studia i Materiały”,

— Between Anti-Enlightenment and enlightened Catholicism: provincial

preachers in late eighteenth-century Poland–Lithuania, „SVEC” [Studies

— Deconfessionalization? The Policy of the Polish Revolution towards Ruthenia,

1788–1792, „Central Europe”, 6 (2), s. 91–21.

—Konstytucja 3 maja na tle nowożytnej Europy. Synteza republikanizmu

i monarchizmu, [w:] Lex est Rex in Polonia et Lithuania… Tradycje

prawno-ustrojowe Rzeczypospolitej —dośiadczenie i dziedzictwo, red.

— Sejm Czteroletni — szkoła parlamentaryzmu, [w:] Parlamenckija strukturii

i Rechii Paspalitai u XV–XVIII stahoddejakh, red. S.F. Sokal,

— Znaczenia wyrazow publicum, publiczny i publiczność w dobie Sejmu

Czteroletniego. Przykłady litewskie, [w:] Viešosios ir privačiosios erdvės

XVIII amžiaus Lietuvos Didžiojoje Kunigaikštystėje, red. R. Šmigelskytė-

— Polish Revolution (Sejm), 1788–1792, [w:] International Encyclopedia of

Revolution and Protest, red. I. Ness, Oxford 2009, s. 2710–2715.

— „Traces of Eden”. The Negative Poetics of William Cowper in The Task,

[w:] From Queen Anne to Queen Victoria. Readings in 18th and 19th cen16

(1909–2007), red. G. Bystydzieńska, E. Harris, Warszawa 2009,

— „Jadwiga — krolowa polska” (1810) i „agiełł w Tęzynie” (1820) Aleksandra

XIX w., [w:] Dramat w historii, historia w dramacie, red. K. Latawiec,

— Bogusławski w Wilnie, [w:] Wojciech Bogusławski — ojciec teatru polskiego,

— Humanistyczny projekt antropologiczny w literaturze i kulturze religijnej

osiemnastego wieku w Polsce, [w:] Humanitas i christianitas w kulturze

polskiej, red. M. Hanusiewicz-Lavallee, Warszawa 2009; Humanizm.

Syntezy, t. 4, red. A. Nowicka-Jeżowa.

— Humanizm i oświecenie. Proba wstępnych rozpoznań i uporządkowań,

[w:] Humanizm polski. Długie trwanie — tradycje — wspołczesność.

Studia i materiały, red. A. Nowicka-Jeżowa, M. Cieński, przy

— Einige Bemerkungen uber die Kontinuitat des Klassizismus in der polnischen

fruhneuzeitlichen Literatur, [w:] Breslau und die Welt. Festschrift

fur Prof. Dr. Irena Światłowska-Prędota zum 65. Geburtstag,

— Konstruowanie oświecenia. Narracje o wieku XVIII z końca XX stulecia,

[w:] Narracja, historia, fikcja. Dawne kultury w historiografii i literaturze,

— Mieczysław Klimowicz (1919–2008), „Wiek Oświecenia”, t. 25, Warszawa

— Zasługi Jana Śniadeckiego (1756–1830) dla rozwoju polskiej terminologii

naukowej (W 200. rocznicę urodzin), [w:] „Polonistyczne drobiazgi Językoznawcze”.

Miłśikow Jęyka Polskiego, Gdańsk 2009, s. 18–23.

— „…tedy to życie moje niegodne…” O życiu i śmierci Franciszka Toryaniego,

—„Pamiętniczek konfederata barskiego”. Retrospekcyjna relacja uczestnika

wydarzeń Antoniego Hulewicza, „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU

—Litość i gniew. [Kraków XVIII w.] w oczach cudzoziemców, „Krakow.

—„Krakowska carowa” Urszula Dembińka. Feministka przełomu wieków,

— Dekorum miłosne w teatrze stanisławowskim, [w:] „Antreprener” —księa jubileuszowa ofiarowana profesorowi Janowi Michalikowi, red.

— La cuisine francaise en Pologne aux XVIIe–XVIIIe siecles. L’imaginaire et

les pratiques culturelles, [w:] Le rayonnement francais en Europe centrale

du XVIIe siecle a nos jours, red. M. Figeac, O. Chaline, J. Dumanowski,

— Conclusion generale, [w:] Le rayonnement francais en Europe centrale

du XVIIe siecle a nos jours, red. M. Figeac, O. Chaline et J. Dumanowski,

— O zdrowiu w staropolskich książkach kucharskich, „Meritum. Pismo

—Koronowo w czasach szlacheckiej Rzeczypospolitej (od początku XVI w.

do 1772 r.), [w:] Dzieje Koronowa, red. D. Karczewski, Toruń 2009,

— Podstawowe problemy skarbowe i ekonomiczne Rzeczypospolitej przełomu

Jana Beniamina Steinhausera, [w:] Między Zachodem a Wschodem,

t. IV: Życie gospodarcze Rzeczypospolitej w XVI–XVIII wieku, red.

— Udział szlachty Prus Królewskich w życiu politycznym prowincji i Rzeczypospolitej

w latach 1733–1772 (ujęcie statystyczne), [w:] Społeczeństwo staropolskie. Seria nowa, t. 1, red. A. Karpiński, Warszawa 2008,

— Kołtun polski w Wielkiej Encyklopedii Francuskiej, [w:] Z dziejów kultury

czasów nowożytnych. Wybór tekstów źródłowych, Wrocław 2009,

— Rzeczpospolita tolerancyjna i fanatyzm Polaków. Ewolucja poglądów

Woltera na temat sytuacji wyznaniowej w Polsce XVIII wieku, [w:] Religia

w XVIII wieku. W 300. rocznicę konwencji w Altranstadt, red. L. Harc,

— La diffusion de l’Encyclopedie de Diderot et d’Alembert en Europe centrale

et orientale, [w:] Le rayonnement culturel de la France en Europe

centrale du XVIIe siecle a nos jours, red. O. Chaline, J. Dumanowski,

— Utopie pedagogiczne Jana Jakuba Rousseau i Denisa Diderota a reformy

edukacyjne w Polsce i Rosji XVIII stulecia, [w:] Ars Educandi. Źrodła,

t. I: Studia z dziejów wychowania i kształcenia od średniowiecza do XIX

wieku, red. J. Gwioździk, P.P. Barczyk, Mysłowice 2009, s. 256–263.

— Niemcy. Sztuka nowożytna (Barok i rokoko, Neoklasycyzm), [w:] Encyklopedia

Katolicka, red. E. Gigilewicz, t. XIII, Lublin 2009, kol. 1109–

— Emblematyczna dekoracja fasad kolegium jezuitów w Toruniu (1701).

Antyprotestancki program według Imago primi saeculi Societatis Iesu

(1640), „Zapiski Historyczne”, 74 (2009), z. 1, s. 7–2.

—Emblematyka jako źródło staropolskiej erudycji. Geneza i funkcja materiału

symbolicznego w polskich kompendiach, [w:] Kompendia staropolskie,

— Sensacja — informacja — komentarz. Londyńska prasa informacyjna

o polskich „rewolucjach” 1791 roku, „Kwartalnik Historyczny”, 115

— Ciekawość świata lokalnej społeczności : wiadomości z bliższej i dalszej

w Bolesławcu, [w:] Rzeczpospolita między okcydentalizmem a orientalizacją,

t. 2: Przestrzeń wyobrażeń, red. F. Wolański, R. Kołodziej, Toruń

— Ocena roli i znaczenia konwencji altransztadzkiej w piśmiennictwie śląskim

XVIII wieku, [w:] Religia i polityka. Kwestie wyznaniowe i konflikty

polityczne w Europie w XVIII wieku. W 300. rocznicę konwencji w Altranstadt,

— Tematyka historyczna na łamach prasy śląskiej drugiej połowy XVIII

wieku, [w:] Scriptura, diploma, sigillum. Prace ofiarowane profesorowi

Kazimierzowi Bobowskiemu, red. J. Zdrenka, J. Karczewska, Zielona

— „Vzpominky na minulost”. Čske děictvi ve Slezsku po roce 1742, „Dějiny

— Kartezjanizm teorii nauki E. Condillaca, [w:] Filozofia XVII wieku i jej

kontynuacje, red. Z. Drozdowicz, Poznań 2009, s. 203–209 (toż

w skroconej formie jako: Cartesianism in E. Condillac’s Theory of

Science, [w:] Philisophical and Social Thought of the 17 th Century. Polish

Contemporary Research Perspective, red. H. Święczkowska, Seria

—Źrodła logiki Jana Śniadeckiego. Podręczniki F. Dalhama i I. Wattsa, [w:]

Stanisława Wielgusa, red. S. Janeczek, W. Bajor, M. Maciołek, Lublin

— Z dziejów nowożytnej koncepcji logiki. Od F. Bacona do E. Condillaca,

—Z dziejów nowożytnej koncepcji logiki. J. le Rond d’Alembert, [w:] Filozofia

XVII wieku — jej źródła i kontynuacje, red. H. Jakuszko, L. Kopciuch,

— „Inny głos” —ekspresja kobiecości w utworach Franciszki Urszuli Radziwiłłwej,

[w:] Kobieta epok dawnych w literaturze, kulturze i społeczeństwie, red. I. Maciejewska, K. Stasiewicz, Olsztyn 2008, s. 224–

— La fiction — supplement necessaire de la grande historie: les historie

antiques de Mlle de Scudery dans les drames de Franciszka Urszula Radziwiłł,

[w:] Litterature et Histoire. Colloques Poznań — Paris, vol. 1:

Histoire et fiction, red. G. Seginger, P. Śniedziewski, Poznań 2009,

— Mieczysław Klimowicz (1919–2008), „Pamiętnik Teatralny”, 58 (2009),

— Damon i inni. Powieściopisarze czasów stanisławowskich o cudzoziemcach

w Polsce, [w:] Staropolski ogląd świata. Rzeczpospolita między okcydentalizmem

a orientalizacją, t. 2: Przestrzeń wyobrażeń, red. F. Wolański,

— Klimowicz Mieczysław, [w:] Słownik badaczy literatury polskiej, t. 10,

— Helena Radziwiłłowa — korespondentka z Arkadii, [w:] Kobieta epok

dawnych w literaturze, kulturze i społeczeństwie, red. I. Maciejewska,

— Uroczystości 1791 roku w prowincjonalnych miastach Rzeczypospolitej,

[w:] Między barokiem a oświeceniem. Staropolski regionalizm, red.

— Akademia Połocka u progu działalności, [w:] Gistoryja i archeałogija Połacka

i Połackoj zjamli. Materiały V Mieżdunarodnoj Nawukowaj konfierencyji,

— The community of Viewers. Theatre Audiences In Poland In the 18th Century,

[w:] Drama — Mult. Szinhaz-Jelen, red. K. Czibula, A. Emodi,

— Sześć służących księżniczki Monte Salerno — gotycki obraz w Rękopisie

znalezionym w Saragossie, [w:] Album Gdańskie. Prace ofiarowane Profesorowi

i pięćdziesięciolecie pracy nauczycielskiej, red. J. Data, B. Oleksowicz,

— Dworskie teatry plenerowe w XVIII wieku, [w:] Między przeszłością

a współczesnymi mediami. Z problemów historii, kultury i edukacji, red.

—[wspólnie z Jozefem Włodarskim], Preface to Tracing the Polish Interest

in China, „Chinese Journal of European Languages and Cultures”

— O niektórych przypadkach autocenzury w poezji stanisławowskiej, „Napis”,

—[wspólnie z Anną Reglińską-Jemioł], Słowo wstępne, [w:] Między

i edukacji, red. P. Kąkol, Anna Reglińska-Jemioł, Gdańsk 2009,

— Zabawy w teatr, czyli urodziny hrabiego von Krockow, [w:] Między

i edukacji, red. P. Kąkol, A. Reglińska-Jemioł, Gdańsk 2009, s. 54–65.

— Biblioteka klasztoru reformatów w Pińczowie w świetle inwentarza

z 1746 r., [w:] Pietas et Studium. Rocznik Wyższego Seminarium Duchownego

w Krakowie, Kraków 2008 [wyd. 2009], s. 209–217.

— Rola nuncjatury wiedeńskiej w kształtowaniu polityki Stolicy Apostolskiej

wobec Rzeczypospolitej w okresie pierwszego rozbioru, [w:] Veritati

serviens. Księga pamiątkowa ojcu profesorowi Januszowi Zbudniewkowi,

— Nuncjusz Angelo Maria Durini a paulini. Przyczynek do wzajemnych

Augusta Poniatowskiego, „Studia Claromontana”, t. 27, Jasna

— Zapis udziału w dyskusji, [w:] Spojrzenie w przeszłość. Materiały pokonferencyjne.

2007, t. 1: Średniowiecze, nowożytność, red. zbiorowa, Warszawa

— Z dziejów stosunków polsko pruskich w ostatnich latach panowania Augusta

1727–29, [w:] Polska wobec wielkich konfliktów w Europie nowożytnej. Z dziejów dyplomacji i stosunków międzynarodowych w XV–

XVIII wieku, red. R. Skowron, Kraków 2009, s. 483–494.

— Słowo wstępne, [w:] Wojciech Bogusławski ojciec teatru polskiego, red.

— Problem granic w myśli estetycznej XVIII wieku, [w:] Słowa i metody.

Księga dedykowana profesorowi Jerzemu Święchowi, red. A. Kochańczyk,

— Reflections on patriotism in Polish literature in the second half of the

eighteenth century, [w:] Whose Love of Which Country? Composite

East Central Europe, ed. B. Trencsenyi, M. Zaszkaliczky, Brill, Leiden–

— Adam Naruszewicz „Zabawa moja”, [w:] Poezja świadoma siebie. Interpretacje

wierszy autotematycznych, red. A. Stoff, A. Skubaczewska-

— „Prawdziwy Europejczyk” czy zarażany cudzoziemszczyzną„awaler

wieku, [w:] Edukacja polonistyczna w obliczu przemian kulturowych

Europy dawniej i dziś, red. W. Sawrycki, E. Kruszyńska, M. Wroblewska,

— „Do mego cenzora”. Stanisłwa Doliwy Starzyńkiego potyczki z zoilami,

— „Te rzeczy…” —przejawy autocenzury w prezentowaniu treści erotycznych

(na przykładzie prozy czasów saskich), „Napis”, 2009, seria XV,

—Nieświeski teatr miłości Franciszki Urszuli Radziwiłłowej, [w:] Palanistyka

— Polonistika — Polonistyka 2008, red. A. Kiklewicz, S. Ważnik,

— O świętowaniu imienin Jakowa Jefimowicza Sieversa w Grodnie w czasie

sejmu 1793 roku, [w:] Między przeszłością a współczesnymi mediami.

Z problemów historii kultury i edukacji, red. P. Kąkol, A. Reglińska-

— O nieznanej satyrze z czasu konfederacji targowickiej pt. „Oda do ministrów

Rzeczypospolitej targowickiej”, [w:] Album gdańskie. Prace ofiarowane

urodzin i pięćdziesięciolecie pracy nauczycielskiej, red. J. Data i B. Oleksowicz,

— Wizerunek Wojciecha Suchodolskiego w wierszach czasu Sejmu Czteroletniego,

—Jak więźniowie Nikołaja Repnina radzili sobie z cenzurą podczas pobytu

w niewoli kałuskiej?, „Napis”, 2009, Seria XV, s. 73–0.

— Zakochany Monteskiusz, czyli między zmysłami a rozumem, [w:] W sidłach

zmysłów, Gdańsk 2009, s. 159–168.

—Monteskiusz, [w:] Encyklopedia katolicka, t. XIII, Lublin 2009, s. 209–210.

— Franciszka Zabłockiego pieśń na cześć Bachusa, [w:] Sarmackie theatrum,

t. 4: Studia o literaturze i książce dawnej, red. R. Ocieczek,

— Obóz wojskowy pod Gołębiem w 1791 r., [w:] Studia Historyczno-Wojskowe.

Armia i społeczeństwo, red. T. Ciesielski, Zabrze 2009, s. 265–

— Starostwo gołębskie w świetle lustracji z 1766 roku, [w:] PRIMUM

środkowej i wschodniej, red. M. Białokurt, A. Szczepanik, Toruń

— O potrzebie badań nad kształtem edytorskim polskiej książki naukowej

XVIII–XIX wieku z perspektywy funkcjonalności publikacji, [w:] Od

i Bibliologii UMK w Toruniu, red. D. Degen, M. Fedorowicz, Toruń

— Źródła do dziejów kultury książki XIX wieku w Archiwum Zawadzkich

w Wilnie, [w:] Pasja książki. Studia poświęcone pamięci profesora Janusza

Dunina, red. J. Ladorucki, M. Rzadkowska, Łódź 2009, s. 132–

— Nędza i zbytek. Cudzoziemcy o urbanistycznej społeczności stanisławowskiej

Rzeczypospolitej, [w:] Słowiańszczyzna wobec idei i poszukiwań

pod honorowym patronatem Acta Slavica, Bydgoszcz 2009,

— Fanny Burney’s Deceptive Courtship as Evidence of Crisis in her Transition

from a ‘Nobody’ to an Assertive Self, [w:] From Queen Anne to

and Culture,Warszawa 2009, s. 353–360.

— „I am married, my dearest Susan, — I look upon it in that light”: Fanny

Burney’s Court Experience Followed by Reintegration with Society,

— „Rękopis znaleziony w Saragossie” Jana Potockiego —dyskurs z ośieceniem,

[w:] Współczesna dydaktyka miejscem dialogu i dyskursu,

— Michał Fryczyński — dziennikarz, agronom, „Studia Słowianoznawcze”,

— Edukacja młodzieży z Prus Królewskich w kolegiach szlacheckich Rzeczypospolitej,

[w:] Między przeszłością a współczesnymi mediami.

Z problemów historii, kultury i edukacji, red. P. Kąkol, A. Reglińska-

— Nadrzecza serdeczne epoki klasyczno-romantycznej. Kilka uogolnień

i zbliżeń, [w:] Мелодии, краски, запахи „малой родины” АдамаМиц-

кевича, сб. науч. работ ГрГУ им. Я. Купалы, редкол. С.Ф. Му-

—Literatura — okolicznościowa — okazjonalna — ulotna — chwilowa.

Próba rozróżnień, „Prace Polonistyczne”, 64 (2009), s. 11–5.

— „Tłoka we żniwa” Stanisłwa Starzyńkiego. Wstrząająy dokument

w artystycznej formie”, „Prace Polonistyczne”, 64 (2009), s. 177–99.

— Bogusławski, Wyspiański i idea teatru narodowego, [w:] Sztuka słowa,

sztuka obrazu. Prace dla Ewy Miodońskiej-Brookes, red. J. Zach, A. Ziołowicz,

— Polski Tespis i polski Pizystrates, [w:] Wojciech Bogusławski — ojciec teatru

polskiego, red. K. Kurek, Poznań 2009, s. 14–27.

— Przystosowanie jako domena XVIII-wiecznej komedii polskiej w zbiorze

dramatów Wojciecha Bogusławskiego, [w:] Antreprener. Księga ofiarowana

profesorowi Janowi Michalikowi w 70. rocznicę urodzin, red.

— Balety na wolnym powietrzu w epoce Oświecenia, [w:] Między przeszłością

a nowymi mediami. Z problemów historii, kultury i edukacji, red.

— Szlakami szkolnej Terpsychory — z badań nad rolą i miejscem tańca

w staropolskim teatrze szkolnym, [w:] Skoro i tak gram… Edukacja kulturowa

Filologii Polskiej UG w dniach 15–6 I 2009 rok, red. G. Tomaszewska,

— Taniec jako składnik wychowania i kultury w dawnej Polsce, [w:] Opieka

i wychowanie — tradycja i problemy współczesne, Kraków 2009,

— Wielkie rody magnackie Rzeczypospolitej czasów stanisławowskich

(1764–1795) w polskiej literaturze pamiętnikarskiej, [w:] Hominem

quaerere. Człowiek w źródle historycznym, red. S. Rosik, P. Wiszewski,

— Między prowincją a stolicą — oblicza magnata polskiego. Współcześni

czasów stanisławowskich, [w:] Między Barokiem a Oświeceniem. Staropolski

regionalizm, red. S. Achremczyk, Olsztyn 2008 [druk 2009],

— „Konteksty religijne” i ich specyfika w rzeczywistości politycznej Rzeczypospolitej

czasów stanisławowskich (1764–795), [w:] Religia i polityka.

Kwestie wyznaniowe i konflikty polityczne w Europie w XVIII wie26

ku. W 300 rocznicę konwencji w Altranstadt, red. L. Harc, G. Wąs,

— Między Wschodem a Zachodem. Wizja Rzeczypospolitej w myśli Stanisława

wielkiego litewskiego, [w:] Staropolski ogląd świata. Rzeczypospolita

między okcydentalizmem a orientalizacją, t. 2: Przestrzeń wyobraźni,

—[przy współpracy I. Matazzi, D. Triaire, Y. Citton, L. Fraisse] Il libro

in questione: Jean Potocki, Manuscrit trouve a Saragosse, „Allegoria”,

—Il pensiero del Gruppo di Coppet: le condizioni e i temi, [in:] Madame

de Stael e il Gruppo di Coppet. Atti del convegno del 2 aprile 2008, Rome

—F. Rosset, Benjamin Constant dans les Melanges de litterature et de politique:

penseur de l’Europe ou penseur europeen?, „Annales Benjamin

—[przy współpracy Krzysztofa Komarnickiego], Włoski typ formy sonatowej

Mozarta, „Res Facta Nova”, 10(19), 2008 [druk 2009], s. 165–74.

—The Musical Characteristics of Wordly Temptations in Alessandro

Scarlatti’s „S. Casimiro, re di Polonia: Regio Fasto (Royal Splendour)”,

and the Possible Origins of the Oratorio, [w:] Polish Studies on

Baroque Music, red. S. Paczkowski, A. Ryszka-Komarnicka, Warszawa

— Kto czytał czasopisma Piotra Świtkowskiego. Świadectwa odbioru, „Czasopismo

—Christoph Martia Wieland o zadaniach autora relacji z podroży, [w:]

Z dziejów kultury czasów nowożytnych. Wybór tekstów źródłowych,

— „Pamiętnik Historyczno-Polityczny” (1782–792) w świetle źródeł, [w:]

w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Dworsatschek, Wrocław

— Niemiecki uczony w oświeconej Rzeczypospolitej — Johanna Philippa

Carosiego „Podroż przez niektóre prowincje polskie”, [w:] Rzeczpospolita

między okcydentalizmem a orientalizacją, t. 2: Przestrzeń wyobrażeń,

— Przedruki niemieckojęzycznych relacji z podroży w periodykach Piotra

Świtkowskiego, [w:] „Orbis Linguarum”, Vol. 35, Hrsg. von E. Białk,

— Historia wierzeń archaicznych, folklorystyka i etnografia Dulaure’a:

fallicznych dawnych i współczesnych, Kęty 2009, s. 5–115.

— La presence de Buffon dans les Lumieres polonaises, [w:] L’heritage de

Buffon, red. M.O. Bernez, Dijon 2009, s. 197–217.

— L’Esprit des journaux et la Pologne, [w:] L’Esprit des journaux un periodique

europeen au XVIIIe siecle, red. Daniel Droixhe, Bruxelles

— Polskie konteksty filozoficznej miniaturki Diderota. Wstęp do przekładu

chambre), „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej”, 54

— „Carl Peter Thunbergs japanska resa i 1770-och 1780-talets medier”

1770 et 1780), „Sjuttonhundratal” (Revue de la Societe suedoise

—Gustave III de Suede et l’Opera, „Proxima Thule. Revue d’etudes

— Sposoby organizowania subskrypcji i prenumeraty w XVIII w., „Biuletyn

— Pokonanie hajdamaków jako podstawa znaczenia Jozefa Gabriela Stempkowskiego

na prowincji szlacheckiej, [w:] Ukrainsko-polskij diałog v Umani.

Zbirnik naukovich prac, Humań–Gniezno–Łańcut–Częstochowa

— Dywizja ukraińska i podolska wobec wkroczenia armii rosyjskiej do Rzeczypospolitej

w 1783 roku, „Naukovi praci istoricznovo fakultietu

—Działalność intendenta szpitalnego Wiktora Logi. Przyczynek do kształtowania

się statusu urzędnika u schyłku I Rzeczypospolitej, [w:] Silva

Bartłomiejowi Szyndlerowi, red. R.W. Szwed, Częstochowa 2009,

— Публикация документов, относящихся к разделам Речи Посполи-

той, в сборниках международных документов XVIII–X в.в., in:

единства в идеологии, политике и культуре, Составитель Б.В. Но-

—Літоўская Мэтрыка ўдругой палове XVIII ст.: перамяшчэньніар-

хіву, а таксама працы па яго сыстэматызацыііўпарадкаваньні, in:

—Už ar prieš reformas: Ketverių metų seimo nutarimų įgyvendinimas Lietuvos

Didžiosios Kunigaikštystės pavietuose 1789–1792 metais, „Istorija”,

—Lietuvos valstybės teritorija ir sienos XIII–XVIII amžiuje, [in:] Lietuvos

sienos. Tūkstantmečio istorija, Vilnius 2009, s. 8–25.

— Miejsce motywu wyzwolenia w języku wyobraźni poetyckiej Franciszka

Morawskiego, „Przyjaciel Ludu”, Leszno 2008 [wyd. 2009], z. 2/113,

— Die Zwei- und Mehrsprachlichkeit im Zeitalter der Aufklarung am Beispiel

der ungarischen Emigration im Frankreich des 18. Jahrhunderts,

—La diffusion des hussards en Europe XVe siecle–XIXe siecle, Cahiers

d’etudes et de recherches du musee de l’Armee no 6 (Annee 2005–2006) —Armes et cultures de guerre en Europe centrale XVIIe siecle–

XVIIIe siecle, s. 221–236.

— Regularite et irregularite dans la guerre d’independance hongroise au

debut du XVIIIe siecle, Strategique no 93–96 mars 2009, s. 187–203.

— Justice divine ou droit des gens? L’idee de justice dans les ecrits autobiographiques

de Francois II Rakoczi, sous la dir. Jean Garapon — Christian

Zonza, L’idee de justice et le discours judiciaire dans les memoires

d’ancien regime, Nantes 2009, s. 93–106.

— La petite guerre et la reconquete de la Hongrie au XVIIe siecle: le debat

entre Zrinyi et Montecuccoli, „Revue Internationale d’Histoire Militaire”,

—Allamrezon es nemzeti geniusz. Frantz Moritz von Lacy Magyarorszagrol

szolo keziratos esszeje, „Szazadok”, 143/5 (2009), s. 1239–266.97.

—Mars Gallicus in Hungaria. Influence de la pensee militaire francaise en

Hongrie au XVIIIe siecle, [w:] Le rayonnement francais en Europe centrale

du XVIIe siecle a nos jours, red. O. Chaline, J. Dumanowski,

— L’attitude de la France lors du premier partage de la Pologne, „Annales.

— Problemy edycji prozy Anny Mostowskiej, „Literaturoznawstwo”,

—Problem winy i kary w twórczości Anny Mostowskiej, Acta Universitatis

— Wettyni na tronie Rzeczypospolitej w opinii pamiętnikarzy polskich

XVIII stulecia, [w:] Staropolski ogląd świata. Rzeczpospolita między okcydentalizmem

a orientalizacją, t. 1: Przestrzeń kontaktów, red. F. Wolański,

— Staropolskie podręczniki i kompendia geograficzne jako źródło wiedzy

o świecie w XVIII wieku, [w:] Staropolskie kompendia wiedzy, red.

— Polish-German Neighbourhood in the Ligth of Polish Geographical Writing

in the Eighteenth Century, [w:] Die Reiche Mitteleuropas in der

Neuzeit. Integration und Herrschaft. Liber memorialis Jan Pirożyński,

— Bernardyni w społeczeństwie Rzeczypospolitej XVIII wieku w świetle

piśmiennictwa staropolskiego, [w:] Religia i polityka. Kwestie wyznaniowe

w Altranstadt, red. L. Harc, G. Wąs, Wrocław 2009, s. 383–

— Reminiscencje konfliktów międzynarodowych w kazaniach franciszkańskich

epoki saskiej, [w:] Polska wobec wielkich konfliktów w Europie.

Z dziejów dyplomacji i stosunków międzynarodowych w XV–XVIII wieku,

— Tożsamość mierzona historią. Miejsce odwołań do przeszłości w dyskursie

bernardyńskich kazań epoki saskiej, „Barok”, 16 (2009), nr 1, s. 93–102.

F.D. Kniaźnin, Wybór erotyków, wstęp M. Pawlata, oprac. tekstów

— Prawo rzymskie w oświeceniu i jego znaczenie dla tworzenia XIX-wiecznych

kodyfikacji prawa prywatnego, [w:] Europa i prawo rzymskie. Szkice

z historii europejskiej kultury prawnej, Warszawa 2009, s. 139–271.

— Między Francją, Prusami a Rosją. Orientacje głównych stronnictw politycznych

czasów Augusta III, [w:] Staropolski ogląd świata. Rzeczpospolita

między okcydentalizmem a orientalizacją, t. 2: Przestrzeń kontaktów,

— Konflikt między szlachtą a duchowieństwem katolickim w Rzeczypospolitej

w okresie rządów Augusta III Wettyna, [w:] Religia i polityka: kwestie

wyznaniowe i konflikty polityczne w Europie XVIII w., red. L. Harc,

— Le divorce entre le vrai et le juste dans le discours sur Madagascar aux

XVIIe et XVIIIe siecles, „Acta Philologica” nr 35, Warszawa 2009,

— Dyskurs utopijny jako wprowadzenie do analizy mediacji paradoksalnej,

[w:] Homo utopicus, terra utopica. Utopii i jej lekturach. Materiały z sesji

— Wapowce, czerwiec 2006, red. E. Paczoska, J. Sadowski, Obóz.

Problemy narodów byłego obozu komunistycznego, nr 47, t. II, Studium

—Sidła logiki w pułapce zmysłów, czyli zakochany filozof, [w:] W sidłach

zmysłów, zebrała i wstępem opatrzyła E.M. Wierzbowska, Gdańsk

— Pozicyja Peterburga w otnoszenii płanow reform gosudarstwiennogo

ustrojstwa Rieczi Pospolitoj w 1738–1744 gg., [w:] Rossija, Polsza, Germanija:

politikie i kulturie, red. B. Bonwetsch, J. Iwonin, Ł. Marnej, B. Nosow,

— Moja wizja epoki, [w:] Spojrzenie w przeszłość. Materiały pokonferencyjne

2007,Warszawa 2009, s. 353–367.

— Podroż epistemologiczna. Glosy wokoł tworczości „legionowej” Cypriana

Godebskiego, [w:] Siedlce w dobie napoleońskiej 1809–1815. 200-lecie

wyzwolenia Galicji Zachodniej spod zaboru austriackiego, red. A. Rogalski,

— Ogińska Jozefa Aleksandra z Czartoryskich 1 voto Sapieha (1730–1798),

[w:] Słownik biograficzny Południowego Podlasia i Wschodniego Mazowsza,

— Aleksandra Ogińska i jej mężowie, [w:] V wieków dziejów Siedlec, red.

— Swinarski Mikołaj, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 46 (z. 188), z. 1,

—[wspólnie z Maciejem Serwańskim] Entre le centralisme et la decentralisation:

de la Pologne (XVIe–XVIIIe siecle), [w:] L’invention de la decentralisation.

XVIIe–XIXe siecle, red. M.-L. Legay, R. Baury, Lille 2009, s. 229–239.

— Kwestie religijne w polityce sejmiku wojewodztw poznańskiego i kaliskiego

w latach 1696–1732, [w:] Religia i polityka. Kwestie wyznaniowe

w Altranstadt, red. L. Harc, G. Wąs, Wrocław 2009, s. 403–413.

— Posadzki kamienne w barokowych obiektach na Śląsku, [w:] Materiały

Konferencji naukowo-technicznej, „Inżynieria procesów budowlanych”,

— Poezja porozbiorowa 1793–1806. Próba opisowej definicji, „Pamiętnik

—Pierwsze wystąpienia polskich klasyków w obronie swych zasad i przekonań

estetyczno literackich, „Wiek Oświecenia”: Wojciech Bogusławski

— w 250. rocznicę urodzin, Warszawa 2008, s. 55–69.

— Motyw śmierci i umierania w poezji polskiego oświecenia, [w:] Modernizm.

Wojciechowi Gutowskiemu, red. S. Grzelak, M. Kurkiewicz,

—Wydawnictwo źródłowe: Lustracja województw Prus Królewskich

1765— kontynuacja (t. III: Województwo malborskie).

— Między troskami dnia powszedniego a podwójną elekcją 1733 roku. Listy

— Prusy Królewskie wobec reform skarbowych Sejmu Niemego z 1717 roku

—Świat Słowian w Encyklopedii Diderota i d’Alemberta.

—Treści przyrodnicze w Zbiorze potrzebniejszych wiadomości I. Krasickiego.

—a druk czeka rozprawa Pisarze polskiego oświecenia po dwustu latach

oraz artykuł Ignacy Krasicki o klasykach i klasycyzmie, zrealizowany

—Prace nad artykułem Rosja Krasickiego i Karpińskiego oraz studium

interpretacyjnym wiersza F.D. Kniaźnina Do lutni.

reklamy i promocji książki w XVIII wieku — Książka polska w ogłoszeniach

prasowych XVIII w. Grant pod kierownictwem prof. Danuty

—Praca nad tematem Architektonika książki w XVIII w.

—Pensee militaire hongroise au XVIIIe siecle.

—A.S. Naruszewicz, Poezje zebrane — przygotowanie trzeciego tomu

(Rod ludzki; L. Racine: Religia; Homer: Iliada).

kieruje Dobrochna Ratajczakowa, pt. „Teatr narodowy: idea i realizacje”.

— „O rymotworstwie i rymotworcach”. Ignacy Krasicki mięzy starożtnikami

i nowożtnikami (Ewa Zielaskowska, promotor B. Judkowiak).

— „Poeta ludens” i jego zabawy z czytelnikiem w dobie staropolskiej

— „Theatrum mundi” poza sceną—poezja Franciszka Zabłckiego. Edycja

krytyczna ze wstęem (Marta Szymor [rozprawa obroniona], promotor

— „Życia uczonych ludzi” Franciszka Ksawerego Dmochowskiego wobec

tradycji gatunku (Katarzyna Jagiełło [rozprawa obroniona], promotor

— Antyczny intertekst poezji polskiej czasow Stanisława Augusta (Patryk

— Działalność Rady Nieustającej w latach 1778–1780 (Katarzyna Milik

— Francis Hutcheson and the Scottish Enlightenment in a European context

— Państwo Środka w kulturze materialnej i w piśmiennictwie XVIII wieku

— Czytanie Racine’a w polskim ośieceniu (Izabela Meler [praca ukończona],

— Dramat i teatr Franciszka Dionizego Kniaźnina (Magdalena Toczyńska,

— Warszawska publiczność teatru Wojciecha Bogusławskiego (Adam Bukowski,

— „Kucharz doskonały”. Historyczno-kulturowy fenomen kuchni staropolskiej

— Wojewoda kaliski Augustyn Działyński. Studium elitarnej tożsamości

— L’historie culturelle du vin francais en Pologne en XVII et XVIII siecles

— Kuchmistrzostwo. Smak, tożsamość i hierarchia w Polsce i w Czechach

w XVI–XVIII wieku (Magdalena Spychaj, promotor J. Dumanowski).

— O ziemiańską odmianę poematu dydaktycznego (Marzena Wojciechowska,

— Jan Kazimierz Baluze. Od pazia Jana Kazimierza do ambasadora Francji

w Rosji (Katarzyna Urlewicz, promotor J. Dumanowski).

— „Tempus edax rerum. (Czas żarłoczny wszystko pożera.) Podroż po śladach

w pismach Henryka Lubomirskiego (Dorota Chłanda, promotor

— Kolonie francuskie w rejonie Morza Karaibskiego w drugiej połowie XVII

i w pierwszej XVIII wieku (Aleksandra Dmowska, promotor I. Zatorska).

— Egzotyzm w literaturze francuskiej pierwszej połowy osiemnastego wieku

jako próba opisu świata spolaryzowanego (Katarzyna Wiśniewska,

— Organizacja i funkcjonowanie poczty królewskiej za Stanisława Augusta

— Funkcja ozdób i ubiorów w literackich obrazach kobiet polskiego oświecenia

— Elegia pastoralna od XVII do XIX wieku (Renata Kurek, promotor

— Idee populacjonistyczne w Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVIII wieku

— Maskarada w powieści angielskiej XVIII wieku (Jakub Lipski, promotor

— O Jozefie Koblańskim — zapomnianym poecie Oświecenia (Zbigniew

— The History of Nevel' from the Earliest Times to 1772 (Paul Marsh,

— Polish-Greek Relations in the Romantic Period (1821–1831) (Charalampos

— The Gardens of Izabella Czartoryska (Agnieszka Whelan, promotor

— Obraz Europy końca XVII i początkow XVIII w. w relacjach polskich podrożnikow

— Poezja na łamach „Zabaw Przyjemnych i Pożytecznych”. Edycja ze wstęem

— Polityka rosyjska wobec Rzeczypospolitej w dobie przewrotu przymierzy

(1755–1758) (Tomasz Szwaciński, promotor Z. Zielińska).

— Polska recepcja twórczości Diderota (Berenika Palus, promotor

— Proza diariuszowa Adama Naruszewicza (Magdalena Bober-Jankowska,

— Rola czasopism Piotra Świtkowskiego w przenoszeniu niemieckiej kultury

oświeceniowej na grunt polski (Dorota Sidorowicz, promotor

— Satyra na kobiety w poezji angielskiej XVIII wieku (Jonathan Swift, Lady

Mary Montagu, Alexander Pope) (Joanna Barlak-Celińska, promotor

— Sentymentalizm w poezji polskiej poźnego oświecenia (1795–ok. 1820)

— Status urzędnika w centralnych instytucjach policyjnych w okresie panowania

Stanisława Augusta Poniatowskiego (Kinga Wyrzykowska,

— Tworczość poetycka Dyzmy Bończy Tomaszewskiego (Renata Śniadowska,

— Twórczość Wojciecha Miera w kontekście poezji polskiego rokoka (Dominika

— Udział nowożytnej administracji w procesie medykalizacji szpitali na ziemiach

polskich w latach 1764–1815 (Damian Pluta, promotor T. Srogosz).

— Wodewil w teatrze polskim XIX wieku [nr projektu grantowego: N105

— Życie i działalność Stanisława Brezy (1753–1847) (Magdalena Kubik,

— „Polak w Paryżu”. Francja i droga do Francji w opisach podrożikow doby

stanisławowskiej (Aleksandra Janiszewska, promotor A. Grześkowiak-

— Antoni Gorecki w perspektywie autografów paryskich (edycja krytyczna

wybranych tekstów oraz ich omówienie) (Agnieszka Stasińska-Kołata,

— Epistemologia w ujęciu Jana Śniadeckiego i Dougalda Stewarta (Luiza

— Filozofia w Akademii Połockiej (Andrzej Rylka, promotor S. Janeczek)

— Les manuscrits politiques clandestins sous le regne de Gustave III (Annie

— Postać uczonego w twórczości Jana Potockiego (Anita Czerwińska,

— Twórczość pani de Souza (Iwona Ryguła, promotor R. Bochenek-

Umysły zniewolone. Literatura pod presją, której plon ogłoszony

Zatorskiego. Próba wyzwolenia czy tradycja?; Iwona Maciejewska, „Te

(na przykładzie prozy czasów saskich); Krystyna Maksimowicz, Jak więźniowie

kałuskiej?; Wojciech Kaliszewski, O niektórych przypadkach autocenzury

w poezji stanisławowskiej; Aurelia Has, Jakobiński ruch wolnościowy

w Polsce pod presją państw zaborczych w poezji lat 1789–1794; Marcin

Kuźma, Walka „Korespondenta Warszawskiego” z cenzurą rekonesans

badawczy; Danuta Kowalewska, „Do mego Cenzora”. Stanisław Starzyńskiego

potyczki z zoilami.

przede wszystkim Rękopisowi znalezionemu w Saragossie, choć znalazły

w Siedlcach odbyło się Colloquium Stefania Skwarczyńska. Osoba,

myśl, spełnienia. Bezpośrednim organizatorem był prof. Antoni

Ziontek: Jakub Boczyłowic i literatura stosowana przełomu XVII i XVIII

wieku w Polsce. Wokoł badań; Marcin Pliszka: Sen jako gatunek literacki

oraz Andrzej Borkowski: Konteksty genologiczne literatury. W kręgu badań

Stefanii Skwarczyńskiej.

I Siedleckie Colloquium Edytorskie (SCE). Było to wspólna

bezpośrednio czasów oświecenia: Artur Ziontek: Twórczość literacka

Michała Kazimierza Ogińskiego w świetle problemow edytorskich.

Materiały pokonferencyjne, zgrupowane w tomie: Źrodło —

tekst— edycja. I Siedleckie Colloquium Edytorskie (red. Aleksandra Pethe

Międzynarodowa konferencja Representation du feu sur les

scenes du theatre et de l’opera, Montalbano Elicona (Sycylia), 18–22

naukowej w Montalbano Elicona było Towarzystwo Societe Internationale

d’Histoire Comparee du Theatre, de l’Opera et du Ballet przy

otwarcia zatytułowany Zwycięski pochód złotych i białych orłów — rok

1809. Nowy etos patriotyczny, wygłosiła prof. dr hab. Alina Aleksandrowicz.

referat, dr. Hansa-Christiana Trepte z Uniwersytetu w Lipsku (Polski

rok 1809 w literaturze i sztuce z perspektywy niemieckiej), zawierał ciekawe

prof. UJ, poddał analizie Galicję oswobodzoną Jędrzeja Świderskiego.

Pszczoły wergiliańskie, pszczoły napoleońskie w poezji porozbiorowej.

Z kolei dr Katarzyna Puzio porównała Dzieje powstania Polski…

Skarbka Dzieje Księstwa Warszawskiego.

prof. UMCS. Przedstawiła referat na temat: Rok 1809 w poezji

polskiej. Dokumentaryzm i peryfrastyczność. Prelegentka rozważała

pt. Piosnki śpiewane na Teatrze Narodowym. Ostatni referat wygłosiła

Polonistyki UJ w ramach „Kolokwiow Krakowskich” czwarta już jednodniowa konferencja na temat Między oświeceniem a romantyzmem

— rożne oblicza klasycyzmu. W programie, jako punkt wyjścia

dyskusji, znalazło się pięć referatów: Oświecenie–klasycyzm–nowoczesność

(Maciej Parkitny), „Klasyczność” czy „omantyczność”? O Wakach

Platońkich w myśi estetycznoliterackiej I połwy XIX wieku (Marek Stanisz),

wileńkiego (ok. 1815–823) (Monika Stankiewicz-Kopeć), O romantykach

i klasykach, raz jeszcze… Kilka przypomnień(Elżbieta Wichrowska),

Zygmunt Krasiński i Kajetan Koźmian (Andrzej Waśko). Dyskusja dotyczyła

Galicji zachodniej spod zaboru austriackiej. Siedlce, Archiwum Państwowe,

Siedlce w dobie napoleońskiej 1809–1815. Wystawie towarzyszyła sesja

Sesję rozpoczęło wystąpienie Andrzeja Nieuważnego pt. Polski

wywiad przed kampanią 1809 r. Następnie miały miejsce referaty bezpośrednio

ziemskich i grodzkich liwskich w czasach Księstwa Warszawskiego;

Tomasza Osińskiego: „Czcigodni weterani”. Epizod napoleoński w życiorysach

lubelskich i podlaskich urzędników, Andrzeja Chojnackiego: Wojna

oraz Artura Rogalskiego: Władze i ludność Siedlec w dobie napoleońskiej.

pt. Podroż epistemologiczna. Glosy wokół twórczości „legionowej” Cypriana

Godebskiego.

Człowiek wobec natury — humanizm wobec nauk przyrodniczych,

projektu Humanizm. Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne

w kulturze polskiej, kierowanego przez prof. dr hab. Alinę Nowicką53

-Jeżową. Kierownikiem zadania badawczego Człowiek wobec natury —

humanizm wobec nauk przyrodniczych jest prof. dr hab. Jacek Sokolski.

Historia naturalna w „Nowych Atenach” Benedykta Chmielowskiego (Bartosz

Marcińczak), Treści przyrodnicze w „Zbiorze potrzebniejszych wiadomości”

Ignacego Krasickiego (Paweł Kaczyński). Zwieńczeniem prac,

tomu Humanizm wobec nauk przyrodniczych.

Wspólnoty: naród — społeczeństwo — państwo — Europa, Wrocław

polskiej, kierowanego przez prof. dr hab. Alinę Nowicką-Jeżową. Kierownikiem

zadania badawczego Wspólnoty: naród — społeczeństwo —

państwo — Europa jest dr hab. prof. UWr. Marcin Cieński. Referaty

(Maciej Eder), Łacina w kulturze polskiej i proces transmisji

społeczeństwo (Patryk Czepanis), Idea wolności a tworzenie się wspólnoty

narodowej i państwowej — do początków XIX wieku (Anna Grześkowiak-

-Krwawicz), Człowiek — obywatel — prawo: kwestie prawne a myśl

i narodu — do przełomu oświeceniowo-romantycznego (Anna Kochan),

— do przełomu oświeceniowo-romantycznego (Paweł Kaczyński),

do wydania w ramach projektu Humanizm… tomu poświęconego

Czytanie poetów polskiego oświecenia — Kniaźnin. Pracownia Literatury

formułą tytułową: Czytanie poetów polskiego oświecenia. Nawiązuje

Trzydniowa konferencja pt. Czytanie poetów polskiego oświecenia —

Kniaźnin odbędzie się w Zakopanem w dniach 26–28 kwietnia 2010 r.

w Poznaniu. Haseł konferencji brzmi Literatura i rytuały. Referenci

związanym ze sferą sacrum, lecz także na innego typu

zrytualizowane aspekty sfery profanum kultury. Artykuły

„ourquoi le XVIIIe siecle?”, Dzień refleksji i debata pamięci